{"id":126,"date":"2011-01-13T22:48:48","date_gmt":"2011-01-13T22:48:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/"},"modified":"2013-03-15T15:19:28","modified_gmt":"2013-03-15T15:19:28","slug":"recensies-van-voor-2004","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/webarchief\/recensies-van-voor-2004\/","title":{"rendered":"recensies t\/m 2004"},"content":{"rendered":"<pre><em>Onderstaand vindt u oude berichten.<\/em><\/pre>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Hieronder kunt u oude recensies lezen die Stichting Vrouw &amp; Muziek voor 2005 heeft gepubliceerd. Wij kunnen u helaas niet helpen met vragen over de besproken cd&#8217;s, dvd&#8217;s, boeken of bladmuziek.<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><strong>Bladmuziek Ethel Smyth<\/strong> <\/span><a title=\"Ethel Smyth\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2011\/04\/ethel-smyth\/\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>&gt;<\/strong><\/span><\/a><\/li>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><strong>DVD bespreking Hildegard von Bingen<\/strong> <\/span><a title=\"Hildegard von Bingen In Portrait\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2004\/07\/hildegard-von-bingen-in-portrait\/\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>&gt;<\/strong><\/span><\/a><\/li>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><strong>Recensie Dirigentinnen Reader<\/strong> <\/span><a title=\"Europ\u00e4ischer Dirigentinnen Reader\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2004\/04\/europaischer-dirigentinnen-reader\/\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>&gt;<\/strong><\/span><\/a><\/li>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><strong>Meininger-Trio met werken van Hoover,     De Manziarly en Farrenc <\/strong><\/span><a title=\"Meininger-Trio\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2004\/01\/meininger-trio\/\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>&gt;<\/strong><\/span><\/a><\/li>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><strong>muse conNAction <em> &#8211;     voorgoed het ogenblik <\/em><\/strong><\/span><a title=\"voorgoed het ogenblik\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2004\/01\/voorgoed-het-ogenblik\/\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>&gt;<\/strong><\/span><\/a><\/li>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><strong>Olga     Averino\u00b4s <em>De kunst van het zingen<\/em><\/strong><strong><em> <\/em><\/strong><\/span><a title=\"Olga Averino\u00b4s De kunst van het zingen\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2011\/04\/olga-averino%c2%b4s-de-kunst-van-het-zingen\/\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>&gt;<\/strong><\/span><\/a><\/li>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><strong>La     Compagnie Baroque:           \u201cEen     muzikaal portret van Elisabeth Claude Jacquet de la Guerre\u201d, <a title=\"La Compagnie Baroque: Elisabeth Claude Jacquet de la Guerre\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2011\/04\/la-compagnie-baroque-elisabeth-claude-jacquet-de-la-guerre\/\">&gt;<\/a><\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><strong>24 Capriccios for violin from the Netherlands <\/strong><\/span><a><span style=\"color: #008080;\"><strong> <\/strong><\/span><\/a><span style=\"color: #008080;\"><strong><a title=\"24 Capriccios for violin from the Netherlands\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2011\/04\/24-capriccios-for-violin-from-the-netherlands\/\">&gt;<\/a><\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><strong><em>Johanna Cornelia Ziesenis-Wattier (1762-1827): \u201cDe grootste actrice van Europa\u201d<\/em> <\/strong><\/span><a><span style=\"color: #008080;\"><strong> <\/strong><\/span><\/a><span style=\"color: #008080;\"><strong><a title=\"Recensie Johanna Cornelia Ziesenis-Wattier\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2011\/04\/recensie-johanna-cornelia-ziesenis-wattier\/\">&gt;<\/a><\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><em><strong>Dark<\/strong><\/em><strong>, muziektheater van Paul Koek en Edzard Mik, muziek van Calliope Tsoupaki <a title=\"Dark: muziek van Calliope Tsoupaki\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2011\/04\/dark-muziek-van-calliope-tsoupaki\/\">&gt;<\/a> <\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><strong><em>Julia Culp<\/em> door Beno Hofman <a title=\"Julia Culp\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2011\/04\/julia-culp\/\">&gt;<\/a><\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><strong>Lorre Lynn Trytten, <em>Feet on the Gro<\/em><\/strong><em><strong>un<\/strong><\/em><em><strong>d<\/strong><\/em><strong><em> <\/em><\/strong><\/span><a title=\"Feet on the Ground: Lorre Lynn Trytten\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2003\/04\/feet-on-the-ground-lorre-lynn-trytten\/\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>&gt;<\/strong><\/span><\/a><span style=\"color: #008080;\"><strong> <\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><strong>Langverwachte CD van Maud Sauer swingt, zingt, piept en kraakt <a title=\"Maud Sauer swingt, zingt, piept en kraakt\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2003\/04\/maud-sauer-swingt-zingt-piept-en-kraakt\/\">&gt;<\/a><\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><strong>Kamermuziek van Henri\u00ebtte Bosmans en Lex van Delden <\/strong><\/span><a><span style=\"color: #008080;\"><strong> <\/strong><\/span><\/a><a title=\"Kamermuziek van Henri\u00ebtte Bosmans en Lex van Delden\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2003\/01\/kamermuziek-van-henriette-bosmans-en-lex-van-delden\/\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>&gt;<\/strong><\/span><\/a><\/li>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><strong>teer in de tijd -Muse conNAction met gedichten van Kouwenaar, Jansma en Kopland <\/strong><strong> <a title=\"teer in de tijd \u2013 Muse conNAction\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2003\/01\/teer-in-de-tijd-muse-connaction\/\">&gt;<\/a><\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><strong>Virgo Supercluster: de nieuwe cd van een unieke bigband <\/strong><\/span><a title=\"Virgo Supercluster: United Women\u2019s Orchestra\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2003\/04\/virgo-supercluster-united-women%e2%80%99s-orchestra\/\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>&gt;<\/strong><\/span><\/a><\/li>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><strong>Barbara Strozzi &#8211; Arie, lamenti e cantate <a title=\"Barbara Strozzi \u2013 Arie, lamenti e cantate\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2000\/12\/barbara-strozzi-arie-lamenti-e-cantate\/\">&gt;<\/a><\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><strong>Elisabeth-Claude Jacquet de la Guerre &#8211; Sonatas <\/strong><\/span><a title=\"Elisabeth-Claude Jacquet de la Guerre \u2013 Sonatas\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2011\/04\/elisabeth-claude-jacquet-de-la-guerre-sonatas\/\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>&gt;<\/strong><\/span><\/a><\/li>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><strong>Hildegard von Bingen &#8211; 11.000 Virgins <a title=\"Hildegard von Bingen \u2013 11.000 Virgins\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2000\/12\/hildegard-von-bingen-11-000-virgins\/\">&gt;<\/a> <\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><strong>Henri\u00ebtte Bosmans &#8211; M\u00e9lodies fran\u00e7aises <\/strong><\/span><a><span style=\"color: #008080;\"><strong> <\/strong><\/span><\/a><span style=\"color: #008080;\"><strong><a title=\"Henri\u00ebtte Bosmans \u2013 M\u00e9lodies fran\u00e7aises\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2000\/09\/henriette-bosmans-melodies-francaises\/\">&gt;<\/a><\/strong><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #008080;\"><strong>Bertha Frensel Wegener Koopman &#8211; Liederen <\/strong><\/span><a title=\"Bertha Frensel Wegener Koopman \u2013 Liederen\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/2000\/09\/bertha-frensel-wegener-koopman-liederen\/\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>&gt;<\/strong><\/span><\/a><\/li>\n<\/ul>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><strong>Meininger-Trio   met werken van Katherine Hoover, Marcelle de Manziarly en Louise Farrenc<\/strong><\/span><\/p>\n<blockquote><p><span style=\"color: #008080;\">De drie trio\u2019s voor fluit, cello en piano op deze recente cd hebben een romantische inslag. Het eerste werk, \u2018Lyric Trio\u2019 van de Amerikaanse Katherine Hoover (geb 1937), werd in 1983 geschreven. Het eerste van de drie delen heeft als basis een pittig kernmotief van vier tonen, waardoor dit deel een hechte eenheid toont. Het tweede deel, een vloeiende serenade, laat de drie instrumenten mooi soleren. De korte duur \u2013 nog geen drie minuten \u2013 van het laatste deel, een virtuoze, briljante storm van noten, deed mij wensen dat de eerste twee delen ook iets korter waren geweest. Hoovers schrijfwijze is tonaal, stilistisch een mengeling van romantiek en neoklassiek. Dat Hoover zelf ook fluitist is, is evident in de uitstekende fluitpartij.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Ook het trio uit 1952 van de Fran\u00e7aise Marcelle de Manziarly (1899-1989) is tonaal. De langzame delen zijn mysterieus van sfeer, terwijl het laatste deel op een vrolijke, huppelende volksmelodie lijkt gebaseerd. Als ik zou moeten kiezen, dan vind ik Manziarlys trio boeiender dan dat van Hoover. Manziarly studeerde bij Nadia Boulanger in Parijs, en directie bij Felix Weingartner in Basel. Behalve kamermuziek heeft Manziarly ook voor orkest geschreven. De eerste uitvoering van haar pianoconcert, met haarzelf als soliste, vond in 1933 in Amsterdam plaats, met het Concertgebouworkest onder leiding van Alfredo Casella.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Werken van de tweede Fran\u00e7aise op deze cd, Louise Farrenc (1804-1875), worden in Nederland zelden uitgevoerd. Maar toevallig klonk haar trio op. 45 in de Kleine Zaal van het Concertgebouw op 2 december jl., prachtig gespeeld door het Ferschtman Trio. In Farrencs trio kan een fluit de viool vervangen, wat het Meininger Trio inderdaad doet. Farrenc schreef dit werk in 1862, een van de weinige composities na de tragische dood in 1859 van haar dochter, een begaafde pianiste. Farrenc was bekend om haar kamermuziek en ontving hiervoor in 1861 en 1869 de \u2018Prix Chartier\u2019 van de Acad\u00e9mie des Beaux-Arts. Farrencs vierdelige trio is met 23 minuten het langste van de drie opgenomen werken. Hoewel harmonisch niet gewaagd, is dit trio solide van constructie; men blijft geboeid luisteren. De vertolking door het Ferschtman Trio was in de snelle delen wat sneller en daardoor ook wat lichter dan de uitvoering op deze cd. De vertolkingen door het Meininger Trio zijn over het algemeen uitstekend. Soms klinkt de cello naar mijn smaak wat ver weg, terwijl de fluit veel directer klinkt, vooral in het trio van Farrenc. Het Meininger Trio werd in 1994 opgericht door fluitiste Christiane Meininger, met celliste Fran\u00e7oise Groben en pianist Rainer Gepp.<\/span><\/p>\n<h2><span style=\"color: #008080;\">Helen Metzelaar<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Meininger-Trio, <em>Hoover \u2013 De Manziarly \u2013 Farrenc<\/em>, DeutschlandRadio 60130-215<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"..\/..\/recenties.htm#CD-recensies\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>^<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><strong><em>V<\/em><em>oorgoed het ogenblik <\/em>&#8211; muse conNAction speelt gedichten van Gerrit Kouwenaar,<\/strong> <strong>ter gelegenheid van zijn 80<sup>e <\/sup>verjaardag<\/strong><strong><em> <\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"color: #008080;\">Het is alweer een half jaar geleden dat deze cd is uitgegeven, maar <em>voorgoed het ogenblik<\/em> is zo een bijzondere uitgave dat we er graag iedereen alsnog op wijzen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Net als de in 2002 verschenen cd <em>teer in de tijd<\/em>, klinkt ook op deze nieuwste productie van het duo muse conNAction de prachtige en doortastende muziek van Annemiek van de Geijn (piano\/compositie) met een wonderbaarlijk mooie voordracht van Noortje Korst (zang\/drama). Hier en daar bijgestaan door het Vondelkwartet hebben de gedichten van Gerrit Kouwenaar een enorme zeggingskracht. Des te meer daar de vormgeving van\u00a0 het cd-boekje ook ge\u00efnspireerd is door zijn woorden. Het laatste gedicht, <em>totaal witte kamer<\/em>, is gesproken door Kouwenaar zelf en gaat over de dood van zijn vrouw: \u2018en dat wij dan bijna het volmaakte napraten alsof het gedrukt staat, witter dan leesbaar\u2019.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Witter dan leesbaar zijn de teksten die afgedrukt staan in het boekje. Weliswaar in blinddruk zodat het met de juiste lichtval leesbaar wordt. Zo staat alles in verband met elkaar, zelfs het dankwoord aan het eind van het boekje. Daarin komen de woordkunstenaars in Annemiek van de Geijn en Noortje Korst naar boven. Een voorbeeld hiervan wil ik u niet onthouden: \u201cdank aan Agnes Nederhof voor het openstellen van haar huis en hart. De luiken van Huize Hazard gingen dicht om gedichten te laten ontluiken.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Deze twee muzen vormen sinds 2000 een verbond. Tot nu toe is het een zeer vruchtbare verbintenis gebleken, waaruit reeds vier cd\u2019s en acht live producties zijn ontstaan. Bovendien geven ze workshops en trainingen. Voor het bestellen van \u2018voorgoed het ogenblik\u2019 verwijs ik u naar <\/span><a href=\"http:\/\/www.museconnaction.nl\/\"><span style=\"color: #008080;\">www.museconnaction.nl<\/span><\/a><span style=\"color: #008080;\">, een website die je van echte muzen als Noortje Korst en Annemiek van de Geijn kunt verwachten.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Clara de Mik<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"..\/..\/recenties.htm#CD-recensies\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>^<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><strong>Olga Averino\u00b4s  <em>De kunst van het zingen<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"color: #008080;\">Boekrecensie<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Met   de nieuwe vertaling van O. Averino\u00b4s <em>Principles   and art of singing<\/em> (1988) is er in Nederland gelukkig weer een auteur   toegevoegd aan de kleine groep schrijvers die de zangkunst vanuit een nieuw   perspectief belichten. Olga Averino (Moskou, geb. 1895) studeerde zang en   piano aan het Keizerlijk Conservatorium van Saratov. Nadat ze nog maar net   haar zangcarri\u00e8re in Rusland was begonnen, moest ze vanwege revolutie en   burgeroorlog haar land ontvluchten. Er volgde een periode van omzwervingen,   ziektes en ontberingen, aan het einde waarvan ze via China in de Verenigde   Staten belandde. In deze moeilijke tijd raakte ze van het besef doordrongen   dat muziek een wonderbaarlijke kracht in zich draagt die mensen zelfs in de   moeilijkste omstandigheden op de been kan houden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Averino   concentreert zich bij het formuleren van haar principes voor het zingen op de   begrippen co\u00f6rdinatie, energie en verbeelding. Zij neemt als uitgangspunt   voor haar methode het natuurlijke gemak waarmee sommige zangers muziek   uitvoeren. Tijdens haar jarenlange ervaring als zangdocente raakte Averino er   echter van overtuigd dat een goede co\u00f6rdinatie en gemak bij het uitvoeren van   muziek geen mysterieuze talenten zijn, die maar weinigen van nature hebben   meegekregen, maar vaardigheden die kunnen worden getraind. In <em>De kunst van het zingen<\/em> bespreekt zij de manier waarop deze   vaardigheden ontwikkeld kunnen worden. Ze schetst hoe door het ontwikkelen van   het voorstellingsvermogen, de co\u00f6rdinatie en de energiebalans van de zanger   de muzikaliteit en techniek hoorbaar verbeteren.      <em> <\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><em>De   kunst van het zingen<\/em> is een inspirerend boek. Het zal in de eerste plaats beginnende en ervaren   zangers aanspreken. Aan de ene kant geeft het boek inzicht in Averino\u2019s   levenswijze als musicus en zangeres. Aan de andere kant reikt het een aantal   oefeningen aan die haar hebben geholpen deze levenswijze te realiseren.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Muziek   bestaat volgens Averino uit verschillende lagen. In de onderste laag van deze   structuur ligt een aantal fundamentele fysieke mechanismen van universeel   menselijke aard. Deze mechanismen liggen op een instinctief niveau. Hoewel de   mens op dit niveau geen directe invloed op zichzelf of zijn reactie op muziek   kan uitoefenen, neemt Averino deze mechanismen in haar methode als   uitgangspunt. Ze gaat er vanuit dat iedereen bepaalde muzikale gaven bij zijn   geboorte heeft meegekregen die ontwikkeld kunnen worden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Averino\u2019s   inzichten sluiten aan bij de theorie dat muzikale patronen niet willekeurig   tot stand komen, maar nauw verbonden zijn met de aard van het menselijk   zenuwstelsel. Op basis van deze theorie kan zij stellen dat door goed geco\u00f6rdineerd   zingen er regelmatige patronen in de hersencellen ontstaan. Deze patronen   helpen nieuwe muzikale ervaringen te structureren en geven de zanger een   harmonieus gevoel tijdens het zingen. Averino maakt bij het formuleren van   haar principes telkens weer gebruik van die wetenschap.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">De   formulering van de principes is echter af en toe zo bondig en abstract, dat   het voor de zanger moeilijk is de stap van principe naar de praktijk van het   zingen te maken. Daarnaast is het aantal praktische zangoefeningen in het boek   te klein om die overgang zelfstandig te kunnen maken. De hoge eisen die   Averino stelde aan haar eigen zangstudenten, stelt ze ook aan de lezer. Het   lezen van het boek vormt eigenlijk een onderdeel van de spirituele weg naar de   kunst van het zingen en boet daarmee in aan toegankelijkheid. Lang niet iedere   zanger zal het geduld, de muzikaliteit en de intelligentie hebben om zich   zelfstandig de gegeven principes eigen te maken. Om die weg iets lichtvoetiger   te kunnen begaan, kan het boek het beste gebruikt worden in de context van   zanglessen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">In   die context kunnen Averino\u00b4s principes in twee richtingen gaan werken: een   goede lichamelijke co\u00f6rdinatie kan muzikale expressie ondersteunen, maar een   sterke muzikale voorstelling kan ook de juiste balans in het lichaam cre\u00ebren.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Voor   Averino dient muziek allereerst om de emotionele menselijke werkelijkheid te   structureren. Hierbij gaat het niet om de beschrijving, maar om de ervaring   van die werkelijkheid. Muziek is volgens Averino het mooiste en meest complete   systeem dat we hebben om ons emotionele leven te beschrijven, te voelen en te   be\u00efnvloeden. Die kracht dankt het aan de verbinding met fysiologische en   neurologische systemen en reacties. Averino is er zonder meer in geslaagd de   lezer met die kracht in aanraking te laten komen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><strong>Gegevens   over het boek<\/strong>:<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Olga   Averino, <em>De kunst van het zingen<\/em>,   Haarlem, 2002 (uit het Engels vertaald door Liesbeth de Kat en Hilda Stuyt;   oorspronkelijke Engelse versie: <em>Principles   and Art of Singing<\/em>, 1988). <em>De kunst   van het zingen<\/em> kunt u bestellen door \u20ac 17,00 (excl. \u20ac3.99   verzendkosten) over te maken op girorekening 9312055 t.n.v. Berg.IMC,   Mozartstraat 15, 6815 CS Arnhem. Uw bestelling wordt dan zo spoedig mogelijk   verzonden naar het adres op de acceptgirokaart. Meer informatie en een   bestelformulier kunt u vinden op de website: <strong><a href=\"http:\/\/averino.berg-imc.nl\/\">http:\/\/averino.berg-imc.nl <\/a> <\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Jacomien   Prins       Utrecht, oktober 2002<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"..\/..\/recenties.htm#CD-recensies\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>^<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><strong>La Compagnie Baroque: <\/strong> <strong> <\/strong><strong>\u201cEen muzikaal portret van Elisabeth Claude Jacquet de la Guerre\u201d, <\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">(gehoord op 6 juni 2003 in de Engelse Kerk, Amsterdam)<\/span><\/p>\n<blockquote><p><span style=\"color: #008080;\">Het   is volkomen terecht dat La Compagnie Baroque, een van de vele uitstekende   barokensembles in Nederland, aandacht schenkt aan Elisabeth Claude Jacquet de   la Guerre (1665-1729). Dit muzikaal wonderkind, dochter van orgelbouwer Claude   Jacquet, kon al op haar zevende zeer moeilijke werken van blad spelen en in   alle toonsoorten improviseren. Nadat zij voor Louis XIV had voorgespeeld en   gezongen, nam hij de verantwoording voor haar verdere opleiding op zich. Op   haar twaalfde werd zij zelfs \u201cla merveille de notre si\u00e8cle\u201d genoemd.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Op het   programma stonden drie werken van Jacquet de la Guerre: een cantate, een   triosonate en een suite voor klavecimbel. Jacquet de la Guerre heeft veel   cantates op bijbelse thema\u2019s gecomponeerd. Deze cantate opent in een   jubelende stemming: \u201cSchalt juichende trompetten\u201d, maar kent ook vele   dramatische momenten: \u201cMaar Hemel! Te midden van dit feestgewoel hoor ik   doordringende kreten, ik zie tranen vloeien\u201d (de programmatoelichting bevat   een Nederlandse vertaling door Koos Fernhout).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Voor dit   programma heeft La Compagnie Baroque, bestaande uit sopraan Marielle   Maaswinkel, violiste Barbara Erdner, gambiste Karin Preslmayr en klaveciniste   Noriko Amano, de bezetting uitgebreid met een traverso, gespeeld door Mirjam   van der Maas. Waarschijnlijk zijn er in Jacquet de la Guerres cantate \u2018Le   temple rebasti\u2019 geen aparte partijen voor   traverso en viool, want zij speelden vaak unisono samen, of wisselden elkaar   af. Voor degenen die de moderne fluit gewend zijn, hebben de lage tonen van de   traverso weinig draagkracht. Het samenspel van dit ensemble was uitstekend en   soliste Marielle Maaswinkel zong met veel gevoel voor dramatiek. Vooral in de   virtuoze uitvoering van de triosonate in d-groot vlogen de vonken ervan af.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">In   het programmaboekje wordt toegelicht dat de twee andere componisten,   Jean-Marie Leclair l\u2019A\u00een\u00e9 (1697-1764) en Michel Pignolet de Monteclair   (1667-1737), zijn gekozen als vertegenwoordigers van de generatie na Jacquet   de la Guerre, twee componisten die de synthese van de Italiaanse en Franse   componeerstijl verder hebben uitgewerkt. Michel Pignolet de Monteclair is   echter twee jaar na Jacquet de la Guerre geboren, ietwat kort om hem onder de   opvolgende generatie te rangschikken. Desalniettemin was zijn cantate \u201cMorte   di Lucretia\u201d prachtig, vooral de chromatische wendingen en de momenten van   plotselinge stilte als Lucretia sterft (omdat ze onteerd is door verkrachting,   moet ze traditiegetrouw zelfmoord plegen).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Overigens meldt   hun folder dat het ensemble \u201ceen theatrale dimensie\u201d toevoegt aan hun   uitvoeringen: \u201cdoor het gebruik van de authentieke gestiek, de gestileerde   lichaamstaal uit de barok die recentelijk is herontdekt.\u201d Hier had ik meer   over willen weten.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Helen   Metzelaar (juni, 2003)<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"..\/..\/recenties.htm#CD-recensies\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>^<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><strong>24 Capriccios for violin from the Netherlands <\/strong><strong>NM 92120<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"color: #008080;\">Het lijkt alsof er de laatste jaren een   nieuw idee rondwaart. Je vraagt een aantal Nederlandse componisten om naar   aanleiding van een beroemd werk of beroemde serie werken uit het klassieke   repertoire hun eigen versie te schrijven. Zo verzocht Eleonore Pameijer enige   jaren geleden tien componisten om zich te laten inspireren door de levendige   en grillige Fantasie\u00ebn voor fluit solo van Georg Philipp Telemann en een   muzikaal commentaar op \u00e9\u00e9n van de fantasie\u00ebn te schrijven.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Aan het begin van de negentiende eeuw   schreef Nicol\u00f2 Paganini 24 Capricci voor viool solo, op. 1. Paganini oogstte   hiermee veel roem; de capriccio\u2019s zijn tot op de dag van vandaag belangrijke   werken. In 1998 gaf de Rotterdamse Kunststichting opdracht aan 24 in Nederland   wonende componisten om een capriccio voor viool solo te schrijven in de   traditie van Paganini\u2019s beroemde capriccio\u2019s. Deze werken zijn net als   bovengenoemde Fantasie\u00ebn bij Donemus in een verzamelbundel uitgegeven. Drie   violisten, te weten Janine Jansen, Joris van Rijn en Benjamin Schmid, werden   gevraagd om ieder acht capriccio\u2019s op cd op te nemen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Het resultaat is een prachtige dubbel-cd,   vorig jaar uitgebracht. Het is jammer dat de oudste componist in dit project,   de door ons zeer gewaardeerde Marius Flothuis (1914-2001), het verschijnen van   deze cd niet meer heeft kunnen meemaken. Zijn Capriccio klinkt melancholisch   en vol verlangen. \u00c9\u00e9n componist, Chiel Meijering, wil dat zijn caprice door   een vrouwelijke violist wordt vertolkt. De partituur van zijn buitengewoon   veeleisende werk getiteld \u201cLa vengeance d\u2019une femme\u201d, bevat typische   Meijering-grapjes, met aanmoedigingen zoals \u201cKeep on coming, baby!\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Twee van de 24 componisten op deze   dubbel-cd zijn vrouwen: Caroline Ansink en Vanessa Lann. Ansinks Capriccio is   gebaseerd op een motief van drie tonen. Op allerlei manieren, bijvoorbeeld   door snelle herhalingen, dubbelgrepen en trillers, wordt het stuk uitgebouwd.   Naar het eind toe wordt een langzaam gedeelte geleidelijk getransformeerd naar   een zeer snelle ritmische passage.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Lann heeft haar werk de titel \u201cThe Key   to the Fourteenth Vision\u201d meegegeven. Haar Capriccio is duidelijk gebaseerd   op de veertiende caprice van Paganini, op hetzelfde korte ritmische motief en   in dezelfde toonsoort. Net als Paganini\u2019s Caprice moet de violist op dit   ritmisch motief twee-, drie- en vierstemmig akkoorden spelen. Lanns tonale   Capriccio doet prettig aan tussen de grillige maar boeiende werken van Michel   van der Aa en Guus Janssen.  Mijns inziens een geslaagd project.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Helen Metzelaar    (Nieuwsbrief   33, april 2003)<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"..\/..\/recenties.htm#CD-recensies\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>^<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><strong>Recensie <em>Johanna Cornelia Ziesenis-Wattier (1762-1827): \u201cDe grootste actrice van Europa\u201d<\/em> door Marlies Hoff (Leiden: Astraea), 184 pagina\u2019s. ISBN 90-75179-07-3.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"color: #008080;\">Waarom een recensie over een actrice uit   het verre verleden in een Nieuwsbrief van Vrouw en Muziek? Omdat muziek vaak   een belangrijke factor was in de Nederlandse toneelwereld. Zo schreef   Bartholomeus Ruloffs, muziekdirecteur van de Schouwburg in Amsterdam, rond   1785 muziek voor uitvoeringen van Johanna Wattier: <em>Zangstukken   in de geveinsde zotheid door liefde, voor de juffrouwen Wattier en Sardet,   vervullende de rollen van Agatha en Bely<\/em>.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">In 1811 zou Napoleon Wattier \u201cde   grootste actrice van Europa\u201d hebben genoemd naar aanleiding van haar   optreden in Amsterdam in een toneelstuk van Racine. Het vele speurwerk in   archieven leverde auteur Marlies Hoff genoeg informatie op voor een gedegen   studie vol opmerkelijke feiten. In 1810 namen bijvoorbeeld een aantal acteurs,   waaronder Wattier, zowel de leiding als de huur van de Amsterdamse schouwburg   op zich toen de overheid stopte met het exploiteren van dit theater na de   inlijving van Nederland bij Frankrijk.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Wattier had aanzien bij vele Nederlandse   dichters en schrijvers. Zij waren benieuwd naar haar mening en stuurden hun   manuscripten naar haar toe voor een beoordeling. Andersom verzocht Wattier   soms om een nieuw toneelstuk. Zo schreef Tollens op haar verzoek het treurspel   <em>Lukretia, of de verlossing van Rome<\/em> in 1805. Toch stelt Marlies Hoff dat Wattier zich tegenover schrijvers uiterst   bescheiden opstelde omdat zij zich niet bevoegd voelde een oordeel over hun   werk te vellen. Zo gedroeg pianiste\/componiste Gertrude van den Bergh   (1794-1840) zich ook. In 1833 vroeg Van den Bergh aan het bestuur van de   Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst ontheven te worden van het   beoordelen van de ingezonden composities voor de talrijke prijsvragen: \u2018ik   voel mij als vrouw te zwak om composities van anderen te beoordelen (&#8230;)\u2019.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Terwijl het beroep van toneelspeler, nets   als het beroep musicus, laag werd gewaardeerd, liep Wattiers salaris in 1808   op tot \u0192 4.000, volgens Hoff het hoogste bedrag dat een Nederlandse   toneelspeler ooit had verdiend. Wel moesten toneelspelers in die dagen in hun   eigen kleding en rekwisieten voorzien.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">In 1801 trouwde de inmiddels 39-jarige   Wattier met de architect Bartholomeus Ziesenis. Hun enig kind leefde maar kort   en in 1820 overleed de 51-jarige Ziesenis. Hij liet veel schulden na, zodat   Wattier vol geldzorgen achterbleef. Door lid te worden van het Fonds ter   Opleiding en Verdere Onderrigting van Tooneelkunstenaars kon zij nog wat   verdienen.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Wat maakte Wattiers acteren zo bijzonder?   Volgens tijdgenoten had zij een groot inlevingsvermogen en acteerde zij haar   rollen op natuurlijke wijze, terwijl men gewend was aan gebrul en geschreeuw   op het toneel.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Een gedegen studie die een waardevolle   bijdrage levert aan de kennis over een groot Nederlands actrice.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Helen Metzelaar   (Nieuwsbrief   33, april 2003)<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"..\/..\/recenties.htm#CD-recensies\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>^<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><em><strong>Dark<\/strong><\/em><strong>, muziektheater van Paul Koek en Edzard Mik, muziek van Calliope Tsoupaki. Uitgevoerd door ZT Hollandia en Rosa Ensemble in de Stadsschouwburg, Haarlem. Gezien op 29 maart 2003.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"color: #008080;\">Calliope Tsoupaki heeft al een hele reeks   muziektheaterstukken op haar naam:\u00a0 <em>Nadere   kennismaking<\/em> (1995), <em>Medea<\/em> (1996), <em>Hippolutos<\/em> (1996), <em>E guerra e   morte<\/em> (1997) en <em>The hunting gun<\/em> (2000). Haar nieuwste stuk heet <em>Dark<\/em> en gaat over Jeanne d\u2019Arc, die in 1429 het Franse leger leidde naar een   overwinning op de Engelsen. <em>Dark<\/em> belicht de eenzaamheid van Jeanne d\u2019Arc, die uitgeput op het slagveld staat   met ontelbare lijken om haar heen, en in een monoloog haar rol als heldin   overpeinst.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><em>Dark<\/em> is speciaal voor de Haarlemse Schouwburg geschreven, die na de laatste   voorstelling ingrijpend wordt verbouwd. Daarom kon ZT Hollandia grote stukken   uit de toneelvloer slopen en maakte de Schouwburg een onttakelde indruk.   Doordat de stoelen uit de parterre waren verwijderd &#8211; het publiek bevond zich   op de balcons &#8211; konden het Rosa Ensemble en soliste Jannie Pranger zich   opstellen waar normaal gesproken ook het publiek zit. Zo werd er uitgebreid   gebruikt gemaakt van de ruimte in de schouwburg.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Twee jonge meisjes vertolkten   tegelijkertijd Jeanne d\u2019Arc, terwijl haar tekst door Jannie Pranger werd   gezongen. De verhaallijn en de inhoud waren fragmentarisch en daardoor niet   altijd even duidelijk. <em>Dark<\/em> is   ontstaan uit een samenwerking tussen muzikanten, componist, geluidsontwerpers,   acteurs en regisseur Paul Koek, die allemaal idee\u00ebn mochten aandragen. Tot op   het laatste moment wist niemand precies hoe de voorstelling zou worden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Gedeelten uit de muziek had ik al op Radio   4 gehoord en toen was ik niet onder de indruk. Maar in de Schouwburg viel   Tsoupaki\u2019s overwegend statische maar toch pakkende muziek helemaal op z\u2019n   plaats. De bezetting van het Rosa Ensemble met z\u2019n elektrische gitaren,   slagwerk, samplers en computer, stond borg voor een muzieksoort met veel   popelementen. Een bijzondere klankvermenging deed zich voor toen haar muziek   samenklonk met het geluid van het slijpen van een zwaard aan een grote   draaiende slijpsteen. Misschien was de uitspraak van Jannie Pranger iets te   geschoold voor de vaak ruige en harmonisch niet complexe muziek van Tsoupaki.   De passages met repeterende noten deden onmiddellijk denken aan het werk dat   zij pal hiervoor schreef, een trio voor fluit, basklarinet en piano.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Verschillende visuele elementen waren   indrukwekkend. Zo liet lichtontwerper Uri Rapaport een prachtige felgroene   lichtstraal over het publiek de schouwburg in schijnen, een straal die   geleidelijk groter werd. Bijzonder was ook de lange straal neervallend zand op   het hoofd van de jonge Jeanne d\u2019Arc. Op een gegeven moment trok zij drie   ramen van de schouwburg open, zodat ook de voorbijgaande auto\u2019s onderdeel   van het stuk werden.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Deze laatste voorstelling van <em>Dark<\/em> was volgens Calliope Tsoupaki de beste. Al met al een bijzonder   project. Als verhaal bleef de inhoud wat onduidelijk, maar ik heb me geen   moment verveeld in deze bijna twee uur durende voorstelling zonder pauze.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Helen Metzelaar   (Nieuwsbrief   33, april 2003)<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"..\/..\/recenties.htm#CD-recensies\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>^<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><strong>Recensie <em>Julia Culp<\/em> door Beno Hofman (Uitgeverij Noordboek 2002), 111 pagina\u2019s. ISBN 90 330 1261 8. \u20ac 17,50.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"color: #008080;\">Hoewel haar carri\u00e8re maar   van korte duur was, van 1905 tot 1919, mag de naam van Julia Culp (1880-1970)   niet ontbreken als een van de beroemdste Nederlandse vocalisten. Culps   stemomvang was niet groot. Pianist en begeleider Coenraad Bos stelde zelfs:   \u201cWaarschijnlijk was haar toonomvang kleiner dan bij welke andere zangeres   met zo\u2019n naam\u201d (p. 86). Toch wist zij de harten van duizenden toehoorders   te winnen: \u201cAls ze je letterlijk op \u2019t toneel bestormen, je de handen   kussen, je omringen, bij honderden met uitgestoken handen &#8230; Ja, dat is   eigenlijk wel verrukkelijk\u201d (p. 63).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Julia Culp stamde uit een   muzikale familie &#8211; haar zuster Betsy heeft haar vaak aan de piano begeleid en   haar vader was contrabassist in het orkest van De Harmonie in Groningen. Ze is   van Joodse komaf &#8211; haar voorouders kwamen uit Oude Pekela. Als \u2018Jodenkind\u2019   werd Julia in Groningen gediscrimineerd: \u201cVroeger op de meisjesschool, werd   de heele klas soms op een partijtje gevraagd, &#8211; ik alleen niet\u201d (p. 10).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">In Groningen studeerde zij   bij mevr. Groneman-Kappeyne van de Coppello, in Amsterdam bij Cornelie van   Zanten en in Berlijn bij Etelka Gerster. Opera en oratorium deed zij niet; zij   legde zich toe op de liedkunst. Het zwaartepunt van haar repertoire lag bij de   Duitse romantische liederen; ze zong graag werken van Schubert, Schumann,   Brahms en Richard Strauss. Culp and begeleider Coenraad Bos zijn overigens te   beluisteren op \u00e9\u00e9n van de tien cd\u2019s van \u201cHet puik van zoete kelen:   honderd jaar Nederlandse zangkunst\u201d (Philips 464 385-2). Op een opname uit   1914 zingt zij Schuberts Heidenr\u00f6slein en Brahms\u2019 Wiegenlied met een   opvallend heldere, natuurlijke stem. Culp is ook te horen in het Wiegeliedje   van Catharina van Rennes, met Rennes zelf aan de vleugel, een opname uit 1906!   Culps zuster Betsy Rijkens-Culp is ook meerdere malen te horen als begeleider   van Jo Vincent.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Culp maakte veel indruk in   Duitsland en Amerika. Vijf keer trok zij door Amerika; haar eerste tournee met   51 concerten begeleid door Coenraad Bos duurde vijfeneenhalve maand. Hofman   vertelt dat zij altijd veel eigen spullen meenam: schilderijen, een   theeservies, eigen kussens en linnen. Alleen z\u00f3 voelde zij zich prettig.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Beno Hofman heeft een rijk ge\u00efllustreerde   biografie samengesteld. Helaas komen we weinig te weten over de persoon Culp.   Zij was twee keer getrouwd; wat voor soort huwelijken had zij? Had zij   sterallures? Volgens Henri\u00ebtte Bosmans niet: \u201cZeer zelden zal men een   uitvoerend kunstenaar aantreffen, die gelijk Julia Culp, zo weinig   egocentrisch haar herinneringen beleeft\u201d (Algemeen Handelsblad, 4.10.1950).   Deze biografie is een welverdiend eerbetoon aan een groot zangeres.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Helen   Metzelaar (Nieuwsbrief   33, april 2003)<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"..\/..\/recenties.htm#CD-recensies\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>^<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><strong>Lorre Lynn Trytten, <em>Feet on the Ground<\/em>, Mirasound (2002), MIRA 399353 <\/strong><strong> <\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"color: #008080;\">Onlangs   is de CD <em>Feet on the Ground<\/em> verschenen, met werken van Lorre Lynn Trytten, uitgevoerd door het Gustav   Klimt strijkkwartet, Aram Kersbergen op basgitaar en contrabas, Arend Niks op   drums, Eddy Koopman op percussie, Jan Hollander en Henk Heijink op trompet,   Bart van Lier en Jan Elsink op trombone, Marian Bolt op piano en natuurlijk   Lorre Lynn Trytten zelf als solovioliste en \u2013altvioliste.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">De   muziek op <em>Feet on the Ground<\/em> valt   niet onder \u00e9\u00e9n noemer samen te vatten. Lorre Lynn Trytten verkent op deze CD   de meest uiteenlopende genres en ze draait er bovendien haar hand niet voor om   totaal verschillende genres te laten versmelten tot \u00e9\u00e9n nieuwe. Het   opvallendste voorbeeld daarvan is <em>Preludio<\/em> van J.S. Bach. Trytten heeft dit gearrangeerd als een \u2018ultieme shuffle\u2019,   voor viool, altviool en drums. Terwijl Bach duidelijk aanwezig blijft,   ontstaat er door die swing van de shuffle zo iets anders, dat je als   luisteraar gebiologeerd blijft luisteren.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Ondertussen   klinken veel nummers ook gewoon heel lekker. De vaste bezetting van   viool\/altviool, strijkkwartet, bas en drums, werkt als een verbindend element.   Bovendien is het een solide basis waardoor Trytten de kans krijgt werkelijk de   sterren van de hemel te soleren. Het is een plezier om te luisteren naar hoe   krachtig en helder haar klank is. Ze heeft een sterk ontwikkeld gevoel voor   ritme en raakt nooit de swing kwijt, hoe ingewikkeld ze het zichzelf ook   maakt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Niet   alle nummers zijn even sterk. De tango <em>In   Retrospect<\/em> bijvoorbeeld is zelfs een beetje saai. Het is mooi, maar het   klinkt te bekend in de oren. De altvioolsolo daarentegen springt er direct   uit, door de plotseling grillige melodielijn. Een van de nummers die er voor   mij bovenuit springt is het jazznummer <em>Montmartre<\/em>,   oorspronkelijk van Dexter Gordon, maar volledig eigen gemaakt door Trytten en   Co. Als je Lorre Lynn Trytten als jazzvioliste hoort, denk je al gauw aan haar   beroemde voorganger St\u00e9phane Grappelli. Zij gaat echter nog een stapje verder   dan hij, in die zin dat ze meer experimenteertClara   de Mik (Nieuwsbrief 33, april 2003)<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"..\/..\/recenties.htm#CD-recensies\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>^<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><strong>Langverwachte CD van Maud Sauer swingt, zingt, piept en kraakt<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"color: #008080;\">Maud Sauer is wat je noemt een echte rot   in het vak. Al vanaf eind jaren \u201970 is zij niet meer weg te denken uit de   wereld van de muziek. Als net afgestudeerde hobo\u00efste aan het conservatorium   van Den Haag veroverde zij al snel een plek in de hedendaagse en ge\u00efmproviseerde   muziek. Een opvallende plek, omdat hobo in dat circuit nieuw was. Ze speelde   jarenlang in het Maarten Altena Kwartet en in het septet van Guus Janssen. Ze   stond ook vaak als solist op verschillende podia in binnen- en buitenland.   Daarbij is ze altijd actief geweest op het gebied van emancipatie van vrouwen   in het muziekleven. Nog iets wat ze vanaf begin jaren \u201980 al doet &#8211; in het   begin zo terloops mogelijk, maar in de loop der jaren steeds bewuster &#8211; is   componeren. Het resultaat van haar veelzijdige muzikale carri\u00e8re van de   afgelopen twintig jaar is voor het eerst te beluisteren op de CD <em>Ergens \/ Ooit<\/em>.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><em>Ergens \/ Ooit<\/em>, zeer stijlvol vormgegeven overigens, bevat de   filmmuziek die Maud Sauer in de jaren \u201980 schreef voor de films <em>Eduardo   Uruguayo<\/em> en<em> \u2026and that is why the state is to blame<\/em> en voor de documentaire <em>Time   Seeking Circles<\/em>, alledrie gemaakt door de filmmaker Frank Diamand. Diamand   is tevens de dichter van de twee liederencycli <em>Otra   Vez<\/em> (1991) en <em>Ergens \/ ooit<\/em> (2001), die ook op de CD staan, gezongen door sopraan Lara Diamand. Bovendien   zijn er maar liefst vier solo-improvisaties te horen, opgenomen in 1982   tijdens het Claxon Festival en in 1991 tijdens het festival Women and Music,   met Maud Sauer op hobo en engelse hoorn.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">De CD is   verrassend en afwisselend en schijnt een breed licht op wat Maud Sauer te   bieden heeft. De swingende en melodieuze filmmuziek vraagt naar meer en van   haar knotsgekke, maar zeer virtuoze improvisaties op hobo en engelse hoorn   gaan af en toe je haren overeind staan. De cyclus <em>Otra   Vez<\/em>, voor sopraan, klarinet en piano bevat kleurrijke en vrij tonale   liederen. <em>Ergens \/ ooit <\/em>daarentegen   heeft een veel abstracter karakter, met name door de combinatie van sopraan en   slagwerk.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Toch mis ik   een aantal werken op deze CD. <em>Glijbaan<\/em> voor drie hobo\u2019s bijvoorbeeld, en <em>Tomaat <\/em>voor vier blazers, piano, contrabas en drums. Of <em>Traan<\/em>,   heel anders dan <em>Tomaat<\/em> maar wel voor   dezelfde bezetting. Waarom staat er niet \u00e9\u00e9n van dit soort werken op de CD?   Dat had het geheel nog completer gemaakt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><strong>Maud   Sauer, <em>Ergens \/ Ooit<\/em>. Essential<\/strong>Clara   de Mik (Nieuwsbrief 33, april 2003)<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"..\/..\/recenties.htm#CD-recensies\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>^<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><strong>Kamermuziek van Henri\u00ebtte Bosmans en Lex van Delden, Talin Records TA 002, <\/strong><\/span><a href=\"http:\/\/www.klassiekecd.nl\/\"><span style=\"color: #008080;\">www.klassiekecd.nl<\/span><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"color: #008080;\">In de nieuwsbrief van september 2000 verscheen een recensie over de eerste cd van het nieuwe label Talin Records, gewijd aan de prachtige liederen van Bertha Frensel Wegener-Koopman (1874-1953). Onlangs is de tweede cd van dit label verschenen, met cello- en pianomuziek van Henri\u00ebtte Bosmans (1895-1952) en Lex van Delden (1919-1988).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Niet alleen is deze cd weer een juweeltje, zij gaat ook weer gepaard met een bijzonder fraai boekwerkje, waarin Huib Ramaer ditmaal de kortdurende band tussen Bosmans en de veel jongere Lex van Delden beschrijft. Van Delden leerde Bosmans in oktober 1947 kennen toen hij blaadjes voor haar omsloeg tijdens haar uitvoering van Pijpers fluitsonate met fluitist Johan Feltkamp in het Concertgebouw. Al snel schaarde hij zich onder haar loyale bewonderaars en schreef hij voor <em>Het Parool<\/em> meerdere enthousiaste kritieken over haar optredens en composities. De bewondering was wederzijds: toen Bosmans een uitvoering van Van Deldens liedcyclus \u2018L\u2019amour\u2019 op de radio hoorde, was zij diep ontroerd en belde hem meteen hierover op.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Op deze cd is te horen dat Bosmans en Van Delden raakvlakken in hun muzikale taal hebben. Beide componisten bezitten een sterk lyrische kant met welluidende melodie\u00ebn, alhoewel de pianosonate van Van Delden veel invloed van Bart\u00f3k toont, een componist waarmee Bosmans weinig op had. Ook gebruikt de autodidact Van Delden over het algemeen veel dissonantere\u00a0 samenklanken.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Toen in juni 1951 werd vastgesteld dat Bosmans ongeneeslijk ziek was, componeerde Lex van Delden een vocalise als \u201cmuzikaal eerbetoon aan deze levenslustige, getalenteerde en geestrijke vrouw\u201d, die hij als een tweede moeder beschouwde (Van Deldens ouders waren beiden in 1943 vermoord in het concentratiekamp Sobibor). Oorspronkelijk voor mezzosopraan en piano, blijkt zijn \u2018Vocalise\u2019 zeer geschikt om te worden uitgevoerd door cello en piano, temeer omdat een vocalise altijd tekstloos is.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">De vertolkingen op deze cd door celliste Doris Hochscheid en pianist Frans van Ruth zijn warmbloedig en van uitzonderlijk hoog niveau. Het langzame middendeel in de sonate voor solo cello van Van Delden is ontroerend mooi en Bosmans\u2019 cellosonate, haar eerste in een lange reeks werken voor cello, is een waar genot om naar te luisteren. Van harte aanbevolen!<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Helen Metzelaar (Nieuwsbrief 32, januari 2003)<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"..\/..\/recenties.htm#CD-recensies\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>^<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><strong>teer in de tijd -Muse conNAction met gedichten van Kouwenaar, Jansma en Kopland. Noortje Korst: zangvoordracht; Annemiek van de Geijn: piano. isbn 90-27815615, te bestellen via tel. 076 \u2013 564 02 32 of 076 \u2013 571 30 82. <\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"color: #008080;\">Muziek, vormgeving, po\u00ebzie en beeldende kunst: bij <em>teer in de tijd<\/em> gaan diverse kunstdisciplines samen. Om te beginnen is het een prachtig vormgegeven boekje met gedichten van Gerrit Kouwenaar, Esther Jansma en Rutger Kopland. Verder is te zien dat ieder gedicht wordt voorafgegaan door een matdoorzichtige pagina met een abstracte afbeelding in heldere kleuren waar de tekst van het gedicht op de volgende pagina doorheen schemert. Tenslotte bevindt zich voor in het boekje een cd, met daarop een registratie van de ge\u00efmproviseerde vertolkingen van de gedichten door zangeres Noortje Korst en pianist Annemiek van de Geijn.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">In totaal hebben Korst en Van de Geijn op deze cd negen gedichten \u2013 van iedere dichter drie \u2013 getoonzet onder het thema \u2018tijd en vergankelijkheid\u2019. De liederen zijn in het muzikale idioom en de directe emotionele lading het beste te omschrijven als chansons. Korst en Van de Geijn zijn niet de eersten die teksten van Nederlandse dichters op een dergelijke manier op cd zetten, maar slechts zelden sluiten tekst en muziek zo goed op elkaar aan als in <em>t<\/em><em>eer in de tijd<\/em>. Het enige minpuntje aan deze cd is dat hij zo kort is, slechts 23 minuten.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Petra van Langen   (Nieuwsbrief 32, januari 2003)<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"..\/..\/recenties.htm#CD-recensies\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>^<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><strong>Virgo Supercluster: de nieuwe cd van een unieke bigband &#8211;<\/strong><strong>Onlangs heeft United Women\u2019s Orchestra een nieuwe cd uitgebracht met als gastsolist Ingrid Jensen op trompet en flugel: <em>Virgo Supercluster<\/em>, JazzHausMusik Keulen JHM 123. <\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"color: #008080;\">De Nederlands \/ Duitse bigband bestaat inmiddels al tien jaar. De formatie begon in 1992 als workshop en is snel uitgegroeid tot een van de weinige professionele bigbands die zich toeleggen op het spelen van nieuwe muziek. In 1996 kwam de eerste cd, <em>The Red One<\/em> uit, gevolgd door <em>The Blue One<\/em> in 1999. Het hoesje van de nieuwste cd neigt erg naar geel, maar kennelijk is toch besloten het te vernoemen naar \u2018The Virgo Supercluster Suite\u2019, een van Fuchs\u2019 composities op de cd.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Christina Fuchs en Hazel Leach vormen samen de motor van het orkest. Zij schrijven alle composities en arrangementen, ze dirigeren tijdens concerten en bovendien spelen ze zelf ook mee. Hazel Leach is geboren in Engeland en in 1979 naar Nederland verhuisd. Ze is als docente verbonden aan de afdeling lichte muziek van het Arnhems Conservatorium en speelt tenorsaxofoon en dwarsfluit. De Duitse Christina Fuchs is sinds 1984 werkzaam als tenorsaxofonist, klarinettist en componist in diverse ensembles. Haar specialiteiten zijn jazz, improvisatie en nieuwe muziek.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Ook de overige spelers van United Women\u2019s Orchestra kunnen putten uit een brede achtergrond en ruime ervaring.  De composities op Virgo Supercluster klinken nieuw en uitdagend, en ademen tegelijkertijd de sfeer van een authentieke bigband, dankzij het strakke samenspel en de vele improvisaties. Een echte aanrader!<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Bezoek voor meer informatie de website<strong> <\/strong><\/span><a href=\"http:\/\/www.unitedwomensorchestra.com\/\"><span style=\"color: #008080;\">www.unitedwomensorchestra.com<\/span><\/a><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Clara de Mik (Nieuwsbrief 32, januari 2003)<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"..\/..\/recenties.htm#CD-recensies\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>^<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><strong>Barbara Strozzi &#8211; Arie, lamenti e cantate. Uitgevoerd door Susanne Ryd\u00e9n: sopraan en Musica Fiorita. Harmonia Mundi France, HMC 905249.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"color: #008080;\">Zoals bijna alles is muziek ook aan mode onderhevig, wat betekent dat de ene keer de ene dan weer de andere componist extra in de belangstelling staat. Wat de vrouwen betreft is dat op dit moment zonder twijfel de 17e eeuwse componiste Barbara Strozzi. Er verschijnen opmerkelijk veel cd\u00b4s met composities van Strozzi en van diverse ensembles heb ik vernomen dat zij bezig zijn programma\u00b4s samen te stellen met werken van deze componiste. En waarom ook niet, want iedere keer als ik haar muziek hoor word ik opnieuw getroffen door de schoonheid en dramatiek daarvan, dus wat mij betreft kan die muziek voorlopig nog niet vaak genoeg uitgevoerd worden. Zeker als al die uitvoeringen zo prachtig zijn als de uitvoering (afgezien van hier en daar een kleine onzuiverheid) die het Ensemble Musica Fiorita met zangeres Susanna Ryd\u00e9n zojuist op cd heeft gezet.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><em> <\/em><em>Arie, lamenti e cantate<\/em> is de toepasselijke titel van deze cd, waarmee direct duidelijk is dat het niet alleen om &#8220;zware&#8221; werken gaat, maar een mengeling is van werken met een licht karakter bestaande uit coupletten met een refrein (de aria\u00b4s) en werken met een serieuzere inhoud en een afwisseling van recitatief en arioso. Maar luchtig, grappig, serieus of zeer serieus, het zijn allemaal hele mooie werken, waarbij duidelijk is dat Strozzi in eerste instantie schreef voor de virutoze vrouwenstem, haar eigen instrument.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Petra van Langen (Nieuwsbrief 24, december 2000)<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"..\/..\/recenties.htm#CD-recensies\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>^<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><strong>Hildegard von Bingen &#8211; 11.000 Virgins. Chants for the Feast of St. Ursula. Uitgevoerd door Anonymous 4. Harmonia Mundi France HMU 907200.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"color: #008080;\">Ongeveer 500 jaar eerder schreef Hildegard von Bingen haar muziek, nog zo\u00b4n componiste die erg in de belangstelling staat. Het kwartet Anonymous 4 heeft een cd uitgebracht met de titel <em>11.000 Virgins. Chants for the Feast of St. Ursula<\/em>. Het feest van St. Ursula en de elfduizend maagden vindt jaarlijks plaats op 17 september. Waarschijnlijk werd dit feest in het klooster van Hildegard, dat diverse relikwieen van de heilige en haar dienstmaagden bezat, met veel plechtig ceremonieel gevierd. Hildegard zelf heeft ook diverse religieuze werken voor deze dag geschreven. Op deze cd worden die gecombineerd met werken van andere onbekende componisten, om de krachtige indruk die de werken op haar eerste publiek maakten te laten herleven. En dat werkt, want langzamerhand wordt je als luisteraar door de muziek meegevoerd en wordt je steeds meer getroffen door de mystieke kracht van Hildegards werken. Het is juist de afwisseling van werken van Hildegard en van anderen waardoor je (opnieuw) het bijzondere van Hildegards muziek herkent.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Minstens zo belangrijk als de muziek zelf is hierbij de geweldige uitvoering van Anonymus 4. Ik heb deze uitvoering eens vergeleken met andere uitvoeringen van werken van Hildegard. Hoewel die helemaal niet onaardig zijn, steekt Anonymus 4 hier met kop en schouders bovenuit. Dit ensemble is in staat om je het geheim van de muziek van Hildegard werkelijk te laten ondergaan.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Petra van Langen (Nieuwsbrief 24, december 2000)<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"..\/..\/recenties.htm#CD-recensies\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>^<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><strong>Henri\u00ebtte Bosmans &#8211; M\u00e9lodies fran\u00e7aises. Uitgevoerd door<\/strong><strong> Jannie Pranger, sopraan, en Tomoko Mukaiyama, piano. <\/strong><strong>NM Classics 92107.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"color: #008080;\">Het idee om een CD met uitsluitend Franse liederen van Henri\u00ebtte Bosmans (1895-1952) uit te brengen is toe te juichen. Jettie Bosmans was een fervente francofiel, sprak vloeiend Frans en voelde zich meer thuis in Frankrijk dan in Nederland. Anderhalf maand voor haar trieste, te vroege dood &#8211; ze leed aan maagkanker -, schreef ze vrienden, onderstreept met rode potlood: &#8220;<span style=\"text-decoration: underline;\">ik ben niet geschikt voor, en pas niet in Holland<\/span>, (&#8230;) <span style=\"text-decoration: underline;\">ik had in Frankrijk moeten leven &#8211; geleefd moeten hebben.<\/span>&#8220;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Bosmans ging graag naar Parijs, waar ze al in de jaren twintig in de Salle Debussy optrad met de violist Ferdinand Helmann en de cellist Henk van Wezel, beiden gerenommeerde musici. In mei 1932 begeleidde zij Else Rijkens in Parijs, o.a. in haar eigen lied, &#8220;Le diable dans la nuit&#8221;. Dat dit lied in 1935 zou zijn gecomponeerd, zoals in het CD-boekje staat vermeld, klopt dus niet, maar de vertolking van dit flitsend lied, waarin een duivel soep maakt van driehonderdduizend zelf gedode muizen om op te dienen aan ongemanierde minnaars, is goed gelukt.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Van jongs af luisterde Bosmans graag naar zang-piano duo&#8217;s. Als kind hoorde ze Nederlands meest bekende duo, Johannes Messchaert en Julius R\u00f6ntgen. Ze was zeer enthousiast over optredens van Pierre Bernac met Francis Poulenc, maar minder over Kathleen Ferrier, wiens eerste optreden buiten Groot Brittani\u00eb plaats vond in Amsterdam. Op 11 april 1948 speelde Bosmans op de British Council in Amsterdam o.a. werken van Pijper en Von Brucken Fock; op datzelfde concert zong ook Kathleen Ferrier. Ook is Bosmans weg van de recitals van Peter Pears met Benjamin Britten als begeleider. In <em>Vrij Nederland <\/em>zet ze haar idee\u00ebn uiteen over de rol van begeleiders. Ze vindt dat zanger en begeleider beide op hetzelfde peil moeten staan en een eenheid moeten vormen, en stelt dat het moeilijk is &#8220;een groot liederenzanger of zangeres te noemen, zonder die onmiddellijk te associ\u00ebren met zijn of haar partner.&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Bosmans verlangt naar een artistieke symbiose zoals die van Britten en Pears, naar iemand met wie zij haar artistieke creativiteit verder kan ontwikkelen. Deze symbiose vindt ze met de Franse zangeres No\u00ebmie Perugia (1903-1992), die ze hoorde op 24 november 1947 in een recital te Amsterdam, begeleid door Willy Meeuwse. Perugia en Bosmans besluiten een duo te vormen en al snel inspireert Perugia haar tot het componeren van liederen. Het eerste lied dat ze aan Perugia opdraagt is <em>M\u00e9ditation<\/em>, dat ze uitvoeren in juli 1948. De onbestendige sfeer van de muziek versterkt de sfeer van het gedicht, goed weergegeven op deze CD. Dan in oktober 1948 komt Perugia, die in Parijs is blijven wonen, weer naar Nederland en presenteren ze een nieuw Bosmans-lied, <em>Les deux enfants du roi<\/em>. De keus van dit weemoedige gedicht lijkt niet louter toevallig: twee koningskinderen beminnen elkaar, maar diepe wateren scheiden hen De brug naar elkander is te ver weg, zij ligt aan het einde van de wereld.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Het jaar daarop zet Jetty vier gedichten van Paul Fort op muziek en draagt ze allen op aan No\u00e9mie. Deze vier liederen &#8211; <em>La chanson des marins hal\u00e9s, Le regard \u00e9ternel, La chanson fatale<\/em> en <em>Le petit cheval blanc<\/em> &#8211; oogsten bijzonder goede kritieken. De pas overleden H\u00e9l\u00e8ne Nolthenius schreef in <em>Elseviers Weekblad<\/em> (1956): &#8220;De uitzonderlijke voordrachtkunst, die Perugia beroemd maakte, inspireerde haar tot liederen z\u00f3 subtiel van tekst-declamatie, z\u00f3 raak van sfeer en illustratie in de pianopartij, als ze slechts door de werkelijk groten zijn geschreven.&#8221; Nolthenius: &#8220;Hier is, ten slotte, de triest-glimlachende levenswijsheid van wie dit bestaan verraderlijk en onbestendig bevonden heeft. O, dat stille fluisteren op twee lage tonen uit &#8216;La chanson fatale&#8217;: &#8220;Il faudra bien subir la mort, comme ton amour pour moi, ma mie.&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">In de zomer van 1950 heeft Bosmans drie liederen getoonzet: <em>Je ne suis pas seul, On frappe <\/em>(waarom niet opgenomen op deze CD?) en <em>Pour toi mon amour<\/em>: &#8220;ik heb vogeltjes, bloemen en zware kettingen gekocht voor jou, mijn liefde, en ik heb je gezocht op de slavenmarkt maar niet gevonden.&#8221; Aan vrienden schrijft ze: &#8220;Heb intusschen nieuwe liederen gemaakt voor haar, hoop maar hevig dat ze die goed vindt. &#8212; Het zijn allemaal &#8230;. liefdesgedichten, hoe haal je het in je hoofd in deze tijd! Zij waarschuwde mij al meteen per brief toen zij &#8217;t in de gaten kreeg: ne te chantonne pas en des sujets amoureux&#8230;toen was ik natuurlijk heelemaal niet meer te houden en schreef er vijf (&#8230;) Als zij ze (weer) afkeurt zooals die vorige waar ik je over schreef, sturen &#8216;wij&#8217; ze <span style=\"text-decoration: underline;\">met\u00e9\u00e9n<\/span> door naar Bernac &#8230; h\u00e8?&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Misschien heeft Perugia inderdaad negatief gereageerd op deze liefdesliederen, want in september 1950 componeert Bosmans <em>La chanson du chiffonnier<\/em> &#8211; &#8216;alles vergaat tot vodden: eer, liefde, geluk, alles komt terecht bij de voddenraper: &#8220;chiffon, chiffon, tout est chiffon.&#8221; In <em>Het Parool<\/em> schrijft criticus en componist Bertus van Lier dat hij graag dit lied zou willen horen van iemand als Edith Piaf.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">De uitstekende toelichting in de begeleidende &#8216;liner notes&#8217; werd geschreven door Nancy van der Elst, iemand die Perugia goed heeft gekend. Onlangs vertelde Van der Elst mij dat, hoewel de tempo van Bosmans&#8217; liederen met metronoomcijfers is aangegeven, dit niet altijd betekent dat Bosmans haar liederen op die snelheid uitgevoerd wilde hebben. Op Bosmans&#8217; eigen aanwijzing zong Perugia bijvoorbeeld zowel <em>Le petit cheval blanc<\/em> als <em>Les m\u00e9disants<\/em> langzamer, wat vooral voor <em>Les m\u00e9disants<\/em> aan te raden is omdat de te hoge tempoaanduiding een mooie interpretatie belemmert.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">De vertolkingen op deze CD zijn over het algemeen zeer goed. Beide uitvoerders staan bekend om hun uitvoeringen van eigentijdse muziek. Jannie Pranger heeft nieuwe werken van Xenakis, Kurt\u00e0g en Sciarrino gepresenteerd, terwijl Tomoko Mukaiyama in 1994 een solo-CD uitbracht met werken van o.a. Galina Oestvolskaya, Sofia Goebaidoelina en Vanessa Lann. Ze hebben al vaker samen gewerkt (zie mijn recensie van hun CD &#8220;Verhalen getoonzet&#8221;, Donemus CV 86, in Nieuwsbrief nr. 22, afgelopen juni). Het enige storende is dat Pranger een enkele keer naar een toon toe glijdt in plaats van meteen te pakken. En misschien zouden sommige passages in de pianopartij iets expressiever moeten zijn; ze klinken soms iets te gehaast, zoals in <em>La chanson fatale.<\/em><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">De volgorde van de liederen is goed gekozen. Het eerste lied, <em>Mon r\u00eave familier<\/em>, is een vroeg werk uit 1921 en biedt ons de gelegenheid om de compositorische ontwikkeling van Bosmans te volgen: van een romantisch idioom naar een meer impressionistisch palet. Dit is meteen al te horen in het tweede lied, het geestige <em>Le diable court dans la nuit.<\/em> Persoonlijk houd ik minder van de dramatische uitbarstingen in sommige liederen, zoals in <em>Le naufrage<\/em>, en meer van haar liederen met een ironische ondertoon. Grappig om te horen is een flard van de Marseillaise die ineens in <em>La chanson du chiffonnier<\/em> om de hoek komt kijken. Toch ontkom ik niet aan de indruk dat Bosmans vaak gedichten heeft gekozen met Perugia in gedachten, zoals in <em>Le regard \u00e9ternel<\/em>: &#8220;vannacht heb ik gedroomd dat mijn geliefde dood in het graf lag en dat ik naast haar lag. We keken elkaar aan en ik droomde dat ik eindelijk leefde; die nacht droomde ik dat we elkaar aankeken met een eeuwige blik.&#8221;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Helen Metzelaar (Nieuwsbrief 23, september 2000)<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"..\/..\/recenties.htm#CD-recensies\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>^<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><strong>Bertha Frensel Wegener Koopman &#8211; Liederen. Uitgevoerd door Ingrid Kappelle en Miklos Schwalb.<\/strong><strong>Tatlin Records, TA 001.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"color: #008080;\">In de eerste helft van de 20<sup>ste<\/sup> eeuw genoot Bertha Frensel Wegener-Koopman (1874-1953) als componiste een redelijke bekendheid. Liederen van haar hand gingen in bundels als zoete broodjes over de toonbank en werden regelmatig door beroemde zangeressen als Aaltje Noorderwier en Jo Vincent in de concertzalen ten gehore gebracht. Ook buiten Nederland was Koopman succesvol. Zo werden haar Engelse en Franse liederen bijvoorbeeld uitgevoerd in New York en Chicago. Dat is vandaag de dag wel anders. Nog maar weinigen zullen weten wie Bertha Frensel Wegener-Koopman was. Wellicht gaat dat veranderen, want dankzij de cd &#8211; gepresenteerd in een zeer fraai vormgegeven boekje &#8211; van zangeres Ingrid Kappelle en pianist Miklos Schwalb kan iedereen nu kennis maken met de liederen van deze componiste.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">De cd bevat een bloemlezing uit het liedrepertoire van Koopman. De vroegste liederen op Duitse teksten verschenen in 1909. Na de Eerste Wereldoorlog toonzette Koopman ook gedichten uit andere Europese talen, zoals het Engels en Frans. Het is waarschijnlijk onder invloed van haar leraar compositie aan het Amsterdams conservatorium, Bernard Zweers, geweest dat zij voor haar liederen ook Nederlandse teksten van onder andere Jan Pieter Heije en Willem Kloos gebruikte.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">In de meeste liederen blijft Koopman trouw aan de Duitse Romantiek. In de latere liederen op Franse en Engelse teksten bewandelt zij een avontuurlijker koers, hoewel zij zich nooit buiten de paden van de tonaliteit begeeft.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Het duo Kappelle en Schwalb brengt dit programma niet alleen op cd, maar voert het ook regelmatig uit tijdens recitals. Daarbij worden zij bijgestaan door Huib Ramaer, die tussen de verschillende liederen mondeling een tijdsbeeld schetst.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">U kunt de cd bestellen door F 37,50 over te maken op rekeningnummer 1845.07.782 t.n.v. Tatlin records, o.v.v. Kooman-cd. Meer informatie: <\/span><a href=\"http:\/\/www.deekap.cistron.nl\/\"><span style=\"color: #008080;\">www.deekap.cistron.nl<\/span><\/a><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Petra van Langen (Nieuwsbrief 23, september 2000)<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"..\/..\/recenties.htm#CD-recensies\"><span style=\"color: #008080;\"><strong>^<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #008080;\"><strong>Elisabeth-Claude Jacquet de la Guerre &#8211; Sonatas. Uitgevoerd door Camerata Moderna MDG 605 0807-2.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><span style=\"color: #008080;\">Elisabeth Jacquet de la Guerre (1665-1729) was een van de weinige vrouwen die tijdens het regime van Lodewijk XIV carri\u00e8re maakte als componiste. Al als klein meisje trad zij op aan het hof en bracht zij de zonnekoning met haar zang en klavecimbelspel in verrukking. Lodewijk XIV nam haar onder zijn hoede en liet haar samen met zijn eigen kinderen opvoeden door zijn toenmalige ma\u00eetresse Madame de Montespan. In 1684 trouwde Elisabeth met de organist Marin de la Guerre en verliet zij het hof, maar tot haar dood behield zij een grote verering voor haar \u2018stiefvader\u2019 Lodewijk XIV.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Elisabeth Jacquet de la Guerre ontwikkelde zich tot een van de belangrijkste klavecinisten en componisten van haar tijd, temidden van componisten als Louis Couperin, Lully, Delalande, Campra, Maris en Destouches. Haar oeuvre omvat onder andere werken voor klavecimbel, sonates en triosonates in de toen moderne stijl, die Franse met Italiaanse stijlkenmerken combineert. De sonates en trionsonates die op deze cd worden uitgevoerd schreef Elisabeth oorspronkelijk voor strijkers en basso continuo. De strijkers zijn door Camerata Moderna echter vervangen door blokfluiten; een praktijk die ook al tijdens de barok vaak werd toegepast. Natuurlijk geeft de veel zachtere klank van de blokfluiten de werken een heel andere dimensie dan wanneer ze met strijkers worden uitgevoerd, maar dat is met betrekking tot Camerata Moderna zeker geen minpunt. Het ensemble weet de dramatische kracht en expressiviteit van Elisabeths werken bijzonder overtuigend naar voren te brengen. Het is een genot de cd te beluisteren, het boeit van begin tot einde, niet in de laatste plaats vanwege de prachtige klank die het ensemble produceert.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #008080;\">Petra van Langen (Nieuwsbrief 22, juni 2000)<\/span><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Onderstaand vindt u oude berichten. Hieronder kunt u oude recensies lezen die Stichting Vrouw &amp; Muziek voor 2005 heeft gepubliceerd. Wij kunnen u helaas niet helpen met vragen over de besproken cd&#8217;s, dvd&#8217;s, boeken of bladmuziek. Bladmuziek Ethel Smyth &gt; DVD bespreking Hildegard von Bingen &gt; Recensie Dirigentinnen Reader &gt; Meininger-Trio met werken van Hoover,&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/webarchief\/recensies-van-voor-2004\/\">Lees verder <span class=\"screen-reader-text\">recensies t\/m 2004<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":99,"menu_order":4,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-126","page","type-page","status-publish","hentry","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/126","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=126"}],"version-history":[{"count":31,"href":"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/126\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":465,"href":"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/126\/revisions\/465"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/99"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vrouwenmuziek.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=126"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}